Pf bouwt nieuw systeem voor eenvoudige en transparante vergoeding van werkloosheidskosten

11-apr-2019

Het Participatiefonds (Pf) is bezig met het hervormen en verbeteren van de dienstverlening. We noemen dit de “Modernisering Pf”. In 2020 willen we deze doorgevoerd hebben. Hier zetten we het waarom en het hoe van de veranderingen op een rij.

Waarom Modernisering Pf?

De werkloosheidskosten voor de hele sector primair onderwijs zijn de laatste jaren enorm gestegen. En dat betekent een hoge premie voor alle scholen. In het jaar 2013 waren de werkloosheidskosten totaal 158 miljoen euro; die liepen op tot 249 miljoen euro in 2018.
Het reglement dat bepaalt of een schoolbestuur voor vergoeding van werkloosheidskosten in aanmerking komt, is in de loop der tijd steeds omvangrijker en complexer geworden. Dat komt o.a. door de invoering van wetgeving zoals de WWZ met alle gevolgen voor de contractvormen die er zijn. Daardoor is het voor schoolbesturen lastig te voorspellen welke kosten wel of niet vergoed worden. Bovendien veroorzaakt het een grote administratieve last; naast juridische ondersteuning zijn veel documenten nodig bij het indienen van een vergoedingsverzoek.

Ieder schoolbestuur in het primair onderwijs betaalt  via de premie Pf mee aan de collectieve werkloosheidskosten. In de huidige complexe systematiek kan het Pf niet goed meer controleren of een ontslag te voorkomen was. Daardoor zijn er soms werkloosheidskosten onterecht ten laste van het fonds gekomen. Daar betaalt iedereen aan mee, ook alle scholen die werkloosheidskosten weten te voorkomen of beperken door goed HR-beleid.

Dit moet anders. Het geld en de tijd die schoolbesturen kwijt zijn aan een hoge premie en administratieve handelingen, kunnen zij beter aan de kwaliteit van het onderwijs besteden.

Nieuwe werkwijze

De minister van OCW zag dit ook in en vroeg de sociale partners met een oplossing te komen. De sociale partners, dat zijn de vakbonden (CNV, AOB, FVOV, AVS) en de PO-Raad, bepaalden in 2018 samen met het bestuur van het Pf de kaders voor een moderniseringsslag in de werkwijze van het Participatiefonds.

Een van de maatregelen die het Participatiefonds zelf inmiddels in gang heeft gezet is het vernieuwen van de re-integratieaanpak. We zorgen voor begeleiding van uitkeringsgerechtigden op individueel niveau en bemiddelen bij vacatures in de regio. Daardoor helpen we hen sneller aan een passende baan (binnen of buiten de sector), zodat de werkloosheidslasten omlaag gaan. Het team van het Participatiefonds werkt aan het behalen van onze doelstelling om ervoor te zorgen dat tussen de zomer van 2018 en 2020 in ieder geval 1000 mensen uit de uitkering komen. 

Daarnaast zijn we bezig met de opdracht om een nieuwe, eenvoudigere systematiek in te voeren voor het vergoeden van werkloosheidskosten.

De basis voor de veranderingen

De kaders voor de modernisering van het Participatiefonds zijn gebaseerd op een aantal uitgangspunten. Voor de nieuwe manier waarop we in het primair onderwijs de werkloosheidskosten beheersen, gaan we:

  • actiever inzetten op het voorkomen van werkloosheidskosten
  • een financiële prikkel inbouwen die werkloosheidskosten moet beperken
  • meer voorspelbaarheid brengen in te verwachten vergoeding van de werkloosheidskosten
  • de administratieve last waar mogelijk verminderen

Voorkomen is beter dan genezen

Het belangrijkste gevolg van de veranderingen is dat werkgevers zich nog bewuster zijn van het belang om zo vroeg mogelijk in te grijpen bij dreigend ontslag. Dat vraagt van sommige schoolbesturen een andere benadering van hun personeelsbeleid en extra aandacht voor duurzame inzetbaarheid en van-werk-naar-werktrajecten.
Uit ervaring blijkt dat de stap naar een andere baan makkelijker gaat vanuit een werksituatie. Het Participatiefonds biedt straks ondersteuning om expertise in te schakelen en schoolbesturen zo te helpen dit in hun organisatie te realiseren.

Wat houdt de nieuwe vergoedingssystematiek in?

Het motto is eenvoudig: ieder schoolbestuur heeft de verantwoordelijkheid om de eigen werkloosheidskosten beperkt te houden.
Is ontslag toetsbaar onvermijdbaar, dan worden de kosten grotendeels vergoed door het Participatiefonds.
Iedereen betaalt een eigen bijdrage in geval van een ontslag.

  • De standaardvergoeding wordt 50%. Die geldt bij elk ontslag dat tot werkloosheidskosten leidt. Een schoolbestuur hoeft hier verder geen vergoedingsverzoek voor in te dienen.
  • Voldoet het ontslag aan een van de beëindigingsgronden in het reglement en voldoet de werkgever aan de inspanningsverplichting om het ontslag te voorkomen? Dan kan de werkgever een verzoek indienen om de vergoeding te verhogen tot 90%.

Er gelden straks 5 ontslagsituaties waarbij een schoolbestuur in aanmerking kan komen voor een verhoogde vergoeding:
1. ontslag via kantonrechter op persoonlijke gronden
2. ontslag via UWV op bedrijfseconomische gronden of in verband met ziekte
3. niet verlengen van een tijdelijk contract voor vervanging
4. beëindiging dienstverband d.m.v. een vaststellingsovereenkomst vanwege bedrijfseconomische noodzaak
5. beëindiging dienstverband op verzoek werknemer met recht op uitkering (bijv. omdat partner voor werk moet verhuizen door reorganisatie)

Als werkloosheidskosten aantoonbaar niet te voorkomen zijn, vergoedt het Participatiefonds 90% van de kosten.

Kunnen we bij een beëindiging niet toetsen of dit onvermijdbaar was, bijvoorbeeld bij een vaststellingsovereenkomst zonder bedrijfseconomische gronden, dan is de vergoeding altijd 50%.
Ook bij het aflopen van tijdelijke contracten anders dan voor vervanging geldt een standaard vergoeding van 50%.
Daar hoeft u als werkgever dus niets voor in te dienen.

Bij ontslag op verzoek van de werknemer, toetst het UWV of dit aan de voorwaarden voldoet om een uitkering te krijgen. Ontstaan er in dat geval werkloosheidskosten dan vergoedt het Participatiefonds deze kosten voor 100%.

Met de Modernisering Pf wordt het aantal beëindigingsgronden een stuk overzichtelijker. In het nieuwe reglement zijn dat er minder dan 10. Voorheen waren het er ruim 100!

Wat levert dit ons allemaal op?

Lange termijn effect is dat de premie die alle scholen aan het fonds betalen kan dalen. De hoogte van de premie volgt immers de werkloosheidskosten die alle schoolbesturen samen maken.
De kosten die individuele schoolbesturen maken, worden niet meer in zijn geheel afgewenteld op het collectief. Het systeem wordt hiermee eerlijker. Nu betalen schoolbesturen die weinig werkloosheidskosten maken toch een hoge premie.
De premie kan naar beneden, als er minder onderwijspersoneel in een uitkering zit. Weer een stap richting  vermindering van het lerarentekort.

Wij willen met onze dienstverlening bijdragen aan gekwalificeerd en gemotiveerd personeel op school. Als u er niet aan ontkomt afscheid te moeten nemen van uw werknemer, dan neemt het fonds op transparante wijze het grootste deel van de kosten voor haar rekening en begeleiden wij de werkzoekende naar een nieuwe baan binnen of buiten de sector.

Wat betekent het voor u als schoolbestuurder?

Een gezonde bedrijfsvoering is voor elke werkgever van belang. Met een strategisch HR-beleid heeft u inzicht in toekomstige instroom, doorstroom en uitstroom binnen uw organisatie. Dat maakt het mogelijk om als schoolbestuurder preventief bezig te zijn en te anticiperen met van-werk-naar-werktrajecten. En een reserve op te bouwen om de eigen bijdrage aan eventuele uitkeringskosten op te kunnen vangen.

Het Vervangingsfonds en Participatiefonds bieden ondersteuning hierbij op een manier die bij uw situatie past. De regiocoördinatoren van onze regioteams kunnen met u meedenken en adviseren. Daar hoeft u niet extra voor te betalen, ook niet als ERD-bestuur, want dit zit al in de premie die alle schoolbesturen aan de fondsen betalen.

Wanneer gaat dit allemaal gebeuren?

Begin 2020 vindt er een wetswijziging plaats. De Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren treedt dan in werking. Alle onderwijspersoneel valt daarmee onder het normale arbeidsrecht, dus onder de WWZ (Wet Werk en Zekerheid).
Na dat moment kan het Participatiefonds deze belangrijke stap in de Modernisering Pf doorvoeren: een nieuw reglement met begrijpelijke regels die eenvoudig uit te voeren zijn, dat erop gericht is om de werkloosheidskosten voor ons allemaal zoveel mogelijk te voorspellen en te beheersen. De streefdatum voor de invoering is 1 augustus 2020. De definitieve datum is o.a. afhankelijk van het doorvoeren van een wijziging in de Wet PO en de WEC.

Systeem in aanbouw

De medewerkers van het Participatiefonds werken hard aan een mooi systeem om dit te realiseren. Het Pf organiseert ook interactieve sessies met schoolbesturen. Hun input gebruiken we om onze dienstverlening zo optimaal mogelijk in te richten.   
In het najaar kunnen we meer vertellen over de voorwaarden en details van het reglement, zoals de voorwaarden bij de ontslaggronden, de inspanningsverplichtingen en de facturatie. We houden u op de hoogte!