Onderzoek naar ‘stille reserve in de WW’

1-jul-2019

Een groot aantal bevoegde leerkrachten en onderwijsondersteunend personeel heeft momenteel een werkloosheidsuitkering. Deze groep wordt ‘de stille reserve in de WW’ genoemd. Het ministerie van OCW heeft onlangs door onderzoeksbureau Regioplan een onderzoek laten uitvoeren naar deze groep. Hieruit blijkt dat een deel van de stille reserve gemotiveerd is om weer aan het werk te gaan in het primair onderwijs. Tegelijkertijd wil een aanzienlijk deel niet meer voor de klas. In beide gevallen is het van belang dat deze WW’ers weer aan de slag gaan: in het onderwijs óf daarbuiten.

Conclusies en aanbevelingen

Het Participatiefonds herkent de conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek. Ook erkent het fonds de noodzaak om deze  WW’ers aan de slag te krijgen: de werkloosheidskosten vallen immers ten laste van de hele sector. Bovendien is met het huidige lerarentekort niet  te verantwoorden dat enkele duizenden leerkrachten en andere medewerkers uit het primair onderwijs op de bank zitten.

Mede daarom heeft het Participatiefonds (Pf) haar re-integratieactiviteiten in de zomer van 2018 vernieuwd, met als doel de uitkeringsgerechtigden met een op maat gesneden aanpak aan het werk te helpen.  Accent ligt op terugkeer naar het primair onderwijs.  Als dat geen optie is, wordt ingezet op re-integratie naar andere sectoren.

Speerpunten

Een aantal belangrijke aanbevelingen uit het onderzoek staat al enige tijd bij het Participatiefonds als speerpunt op de agenda.  Het doel hiervan is om het aantal uitkeringsgerechtigden in de WW terug te dringen.

  • Individuele re-integratiebegeleiding
    Onderwijsondersteunend personeel en leerkrachten die in de WW zitten krijgen een arbeidskansentest. Op basis hiervan wordt gekeken of iemand weer aan de slag kan binnen het onderwijs of daarbuiten. Daarnaast wordt gekeken of iemand direct aan de slag kan of dat er eerst wat extra hulp en ondersteuning nodig is. Deze aanpak op maat is effectiever dan een generieke aanpak. De ene werkzoekende heeft hulp nodig bij het verwerken van het verlies van de baan, terwijl de ander gebaat is bij een cursus digitale vaardigheden in het onderwijs.
     
  • Regioteams met aanpak op maat
    De verschillen tussen de regio’s zijn groot. De ene regio heeft te maken met krimp van scholen, de andere juist met een tekort aan leerkrachten. We zetten daarom in op een regionale aanpak. Sinds dit jaar hebben we  regioteams ingesteld. Zij gaan met de scholen in gesprek over hun behoeften en  op basis daarvan wordt de dienstverlening ingericht. Zo zijn er in Zuid-Holland plannen om samen met UWV Rijnmond  speeddates te organiseren tussen werkzoekenden en schoolbesturen. En in Limburg loopt een samenwerking met het UWV, de PABO en schoolbesturen, waarbij  werkzoekenden worden  ingezet als coaches voor zij-instromers en startende leerkrachten.
     
  • Drempels verlagen
    In de praktijk blijkt dat werkgevers niet graag een uitkeringsgerechtigde leerkracht aannemen uit angst dat deze toch weer uitvalt. Om het aannemen van een werkloze leerkracht laagdrempeliger te maken, zijn een aantal regelingen geïntroduceerd, zoals de mogelijkheid van proefplaatsing en de vrijstelling van de instroomtoets.
     
  • Actieve bemiddeling
    OOP en leerkrachten die niet meer aan de slag willen in het onderwijs, worden actief bemiddeld naar een andere baan. Het Participatiefonds wil daarnaast voorkomen dat werkzoekenden een afwachtende houding aannemen. Een groot deel van de uitkeringsgerechtigde leerkrachten en OOP is bang om hun uitkeringsrechten te verliezen bij het accepteren van een baan. Dat leidt tot een angst om weer aan de slag te gaan. Het Pf wil dit hardnekkige misverstand de wereld uithelpen. Daarom krijgt elke uitkeringsgerechtigde binnen vier weken na het ontstaan van de werkloosheid een uitgebreide voorlichting waarin rechten en plichten worden uitgelegd.
     
  • Voorkomen van uitval
    Naast het re-integreren van werklozen is  juist het voorkomen van uitval een speerpunt. Zo wil het Participatiefonds coaches on the job gaan inzetten. Onder de  uitkeringsgerechtigden zijn veel 55-plussers. Zij hebben een jarenlange ervaring in het primair onderwijs en kunnen startende  leerkrachten en zij-instromers ondersteunen en coachen. Dit sluit naadloos aan op de ambitie om uitval onder leerkrachten te voorkomen. Juist het gebrek aan ondersteuning is voor startende leerkrachten vaak de reden om het onderwijs de rug toe te keren.

Gezondheidsredenen

De speerpunten die hier zijn benoemd richten zich op uitkeringsgerechtigden die weer aan het werk kunnen, al dan niet met extra hulp of ondersteuning. Uit het onderzoek van Regioplan komt naar voren dat zich onder de groep WW’ers  personen bevinden die om gezondheidsredenen het werk niet meer aankonden. Deze groep zit nu in de WW, terwijl deze regeling daarvoor  niet is bedoeld. Het Pf gaat onderzoeken of en hoe deze groep extra begeleiding kan krijgen.

Informatie

Het volledige onderzoek naar stille reserve in de WW kunt u hieronder downloaden. Voor vragen over het onderzoek verwijzen wij u door naar het Ministerie van OCW.
Voor vragen over de reactie van Het Participatiefonds op het onderzoek of over de nieuwe re-integratieaanpak , kunt u contact opnemen met Janneke van Oijen (communicatieadviseur) via: 06 51 37 03 28.